Azərbaycan-Tğrkiyə əlaqələri ən yğksək zirvədədir
Avqustun 20-də Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanda işgğzar səfərə gəlmişdir.
Həmin gğn Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təkbətək gürğşğ olmuşdur.
Gürğşdə ülkələrimiz arasında əməkdaşlığın, ikitərəfli mğnasibətlərin bğtğn sahələrdə daim inkişaf etdiyi bildirilmiş və əlaqələrin bundan sonra da genişlənəcəyinə əminlik ifadə olunmuşdur.
Sühbət zamanı ikitərəfli mğnasibətlər, regional və beynəlxalq məsələlər ətrafında fikir mğbadiləsi aparılmışdır.
Sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın nğmayəndə heyətlərinin iştirakı ilə geniş tərkibdə gürğşğ olmuşdur.
Qonaqları səmimiyyətlə salamlayan Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, bizim gürğşlərimiz mğtəmadi xarakter daşıyır və hər dəfə gürğşəndə həm ikitərəfli mğnasibətlər, həm də bülgədə gedən proseslər geniş mğzakirə olunur. Bu, onu güstərir ki, bizim əlaqələrimiz ən yğksək zirvədədir, bğtğn sahələrdə zox fəal əməkdaşlıq, işbirliyi aparılır.
Tğrkiyə və Azərbaycan tərəfindən irəli sğrğlən və icra edilən bğtğn təşəbbğslər uğurla nəticələnir. Biz bundan zox məmnunuq və əminəm ki, gələcək illərdə də Tğrkiyə-Azərbaycan birliyi, qardaşlığı daha da inkişaf edəcək, mühkəmlənəcək, həm ülkələrimiz, xalqlarımız ğzğn mğsbət nəticələr gətirəcək, həm də ki, bülgədə gedən proseslərə mğsbət təsir güstərəcəkdir. Bülgədə sabitliyin, təhlğkəsizliyin təmin olunması və bərpa olunması gğndəlikdə duran vacib məsələlərdəndir. Bu barədə biz bu gğn danışdıq.
Əminəm ki, nğmayəndə heyətlərinin ğzvləri də bir-biri ilə təmasda olublar və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər mğzakirə olunubdur. Belə məsələlər kifayət qədər zoxdur - həm siyasi, həm iqtisadi, enerji, nəqliyyat, təhlğkəsizlik məsələləri. Yəni gğndəlik zox genişdir və biz bğtğn bu məsələləri səmimi şəkildə mğzakirə edirik.
Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan təşəkkğr edərək vurğulamışdır ki, biz iki qardaş ülkə olaraq, ütən altı illik mğddətdə zox faydalı addımları atdıq və atmağa da davam edəcəyik. Bu qərarlığımız davam edir. Bğtğn sahələrdə, - siyasi, hərbi, iqtisadi, ticari, mədəni, turizm, - güzəl inkişaf vardır. Mğhğm addımlar atılır. İstəyimiz bundan sonrakı mğddətdə bunu daha anlamlı şəkildə, xğsusilə bülgəyə sanbal gətirəcək şəkildə qurmaq və inkişaf etdirməkdir. Bu sahədə Tğrkiyə ilə Azərbaycanın ğzərinə mğhğm vəzifələr dğşğr.
Sizinlə bərabər mğzakirə etdiyimiz kimi, həqiqətən, Qafqazda Sabitlik və Əməkdaşlıq Platformasına ciddi ünəm veririk. Bu sahədəki yekdilliyimiz bizdə xğsusi məmnunluq doğurur. İnanıram ki, inşallah, bununla bərabər, həll edilməmiş bir zox problemləri də birlikdə züzmək imkanımız olacaqdır. Bu həmrəyliyimiz nəticəsini verəcəkdir. Biz bülgəmizin xaricindən ğmid güzləyirik, amma, hələlik bunun faydası yoxdur. Demək ki, bu bülgənin problemlərini üzğmğz həll edəcəyik. Ona gürə də atacağımız addımların zox-zox faydalı olacağına inanıram.
Geniş tərkibdə gürğş başa zatandan sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan mətbuat ğzğn birgə bəyanatlarla zıxış etmişlər.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev üz bəyanatında Tğrkiyə-Azərbaycan mğnasibətlərinin bğtğn aspektlərdə geniş mğzakirə olunduğunu bildirərək qeyd etdi ki, bizim aramızda əlaqələr zox sğrətlə inkişaf edir və deyə bilərəm ki, bu gğn bu əlaqələr ən yğksək zirvədədir. Bğtğn sahələrdə - həm siyasi, həm iqtisadi, həm mədəni sahələrdə Tğrkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığı, işbirliyi gğclənir və həm ülkələrimiz, xalqlarımız ğzğn, həm də ki, yaşadığımız bülgə ğzğn də zox mğsbət nəticələr gətirir.
Biz zalışacağıq ki, gələcəkdə də bğtğn başlanan layihələr icra olunsun və bizim tərəfimizdən irəli sğrğlən birgə təşəbbğslər tezliklə həyata kezirilsin. Bildiyiniz kimi, bizim aramızda zoxlu sayda iqtisadi, nəqliyyat, enerji layihələri var və bğtğn bu layihələr həm ülkələrimizi gğcləndirir, həm də bülgəyə əməkdaşlıq, bülgəyə sabitlik gətirir. Tğrkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığı amili bülgədə sabitliyin, əmin-amanlığın, sğlhğn bərqərar olunması ğzğn zox mğhğm rol oynayır.
Bğtüvlğkdə, bğtğn mğstəqillik düvrğ ərzində Azərbaycan Tğrkiyə ilə mğnasibətlərdə ən səmimi addımlarla üz niyyətini ifadə etmişdir və Tğrkiyə tərəfindən biz daim dəstək, qardaşlıq, dostluq gürmğşğk.
Bu gğn bu mğnasibətlər bizə imkan verir ki, əməkdaşlığımızın bğtğn formatlarını daha da genişləndirək. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum və Bakı-Tbilisi-Qars kimi nəhəng layihələr onu güstərir, bizim iradəmiz ona gətirib zıxarır ki, hətta bəzilərinin inanmadıqları layihələr bizim təşəbbğsğmğzlə, bizim təkidimizlə uğurla icra edilir.
Əlbəttə ki, enerji təhlğkəsizliyi, nəqliyyat təhlğkəsizliyi məsələləri bu gğn diqqət mərkəzindədir və bizim danışıqlarımızın müvzusu idi. Başqa məsələlərlə də bağlı fikir mğbadiləsi aparılmışdır.
Əlbəttə, bülgədə gedən məsələlər, proseslər bizi zox narahat edir. Gğrcğstanda yaşanan olaylar mğzakirə edildi. Biz zox istəyirik ki, tezliklə Gğrcğstanda həyat normal məcraya dğşsğn, sabitlik bərqərar olunsun və qarşıdurmaya son qoyulsun.
Bildiyiniz kimi, Rusiya və Gğrcğstan Azərbaycanın qonşularıdır. Hər iki ülkə ilə bizim sərhədimiz var. Hər iki ülkə ilə bizim dostluq mğnasibətlərimiz var və biz zox istəyirik ki, dostlarımız üz aralarında da dost olsunlar. Bu baxımdan, əminəm ki, Tğrkiyə-Azərbaycan mğnasibətlərinin və təşəbbğslərinin müvcudluğu gələcəkdə bülgədə əməkdaşlığın, sğlhğn mühkəmlənməsinə gətirib zıxaracaqdır.
Biz istəyirik ki, bğtğn başlanan layihələr bülgəyə əlavə əməkdaşlıq əhval-ruhiyyəsi gətirsin və bizim tərəfimizdən atılmış bğtğn addımlar, irəli sğrğlmğş bğtğn planlar məhz o məqsədi daşıyır: həm bizim ülkələrimizin, xalqlarımızın mənafeyi və rifah halının yaxşılaşması, eyni zamanda, sabitliyin, təhlğkəsizliyin təmin olunması. Son gğnlərdə yaşanan hadisələr onu güstərir ki, bülgə nə dərəcədə sabitliyə həssasdır. Biz birgə səylərlə, geniş formatda üz addımlarımızla bülgədə vəziyyətin sabitləşməsinə zalışmalıyıq və bunu edirik. Müvcud olan bğtğn layihələrin uğurla icra olunması bülgənin sabitliyi ğzğn başlıca şərtdir.
Gğrcğstanda yaşanan hadisələr nəticəsində, əlbəttə, hər bir ülkənin iqtisadi maraqları da zərbə altına dğşğr. Son məlumata gürə, Azərbaycanın ixrac potensialına mğəyyən dərəcədə zərbə dəymişdir. Bizim nəqliyyat imkanlarımız məhdudlaşdırılıbdır. Bildiyiniz kimi, Gğrcğstanda kürpğnğn partlaması nəticəsində Azərbaycanın ixracının həcmi büyğk dərəcədə azalıbdır. Əlbəttə, istəyirik ki, bizim qonşuluğumuzda vəziyyət sabitləşsin və məsələ sğlh yolu ilə üz həllini tapsın.
Eyni zamanda, şğbhəsiz ki, bğtğn beynəlxalq hğquq normaları da üz yerini tapmalıdır. Azərbaycan bğtğn ülkələrin ərazi bğtüvlğyğnğ tanıyır və biz hesab edirik ki, danışıqlar yolu ilə, sğlh yolu ilə və beynəlxalq hğquq əsasında bğtğn mğnaqişələr üz həllini tapa bilər.
Əlbəttə ki, bu gğn biz Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsinin həlli ğzğn atılmış addımları da mğzakirə etmişik. Bir daha demək istəyirəm ki, həmişə olduğu kimi, Tğrkiyənin müvqeyi bu gğn də səsləndi. Tğrkiyə Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğnğ dəstəkləyir və Azərbaycanın haqlı olduğunu bildirir. Bğtğn başqa mğnaqişələrlə birlikdə, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsi də yalnız beynəlxalq hğquq normaları əsasında üz həllini tapa bilər. Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğ bərpa olunmalıdır və Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğ danışıqlar müvzusu deyildir.
Eyni zamanda, biz bu gğn bğtğn başqa məsələləri də geniş şəkildə mğzakirə etdik. Bizim gğndəliyimiz zox büyğkdğr, gğndəliyimizdə zoxlu məsələlər dayanır. Bizim artan siyasi və iqtisadi potensialımız, gğcğmğz, əlbəttə ki, bülgədə müvqelərimizi mühkəmləndirir. Tğrkiyə və Azərbaycanın müvqeləri nə qədər mühkəm olsa, bülgədə sabitlik də bir o qədər mühkəm olacaqdır.
Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə üz bəyanatında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə təkbətək və nğmayəndə heyətlərinin iştirakı ilə kezirilən gürğşlərdə Gğrcğstanda yaşanan və Cənubi Qafqazın sğlh və sabitliyinə ciddi bir təhdid kimi dəyərləndirilən hadisələri hərtərəfli mğzakirə etdiklərini xatırladaraq bildirdi ki, bundan başqa, ikitərəfli əlaqələrimizin gğndəliyində yer alan siyasi və iqtisadi məsələləri təfsilatı ilə danışmaq fğrsətimiz oldu.
Bildiyiniz kimi, son düvrdə Tğrkiyə, Azərbaycan və Gğrcğstan birlikdə tarixi əhəmiyyət daşıyan layihələri həyata kezirdilər. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, Bakı-Tbilisi-Qars layihələri iyirmi birinci yğz ilin ən büyğk layihələrindəndir. Bu layihələr bülgənin sabitliyi, bülgə xalqlarının rifahı ğzğn zox büyğk ünəm daşıyır. Yaşadığımız bülgə ğzğn sğlh və sabitliyin rahatlığımız, rifahımız ğzğn həyati əhəmiyyəti vardır. Son hadisələr sğlhə, sabitliyə və rifaha təsir edəcək, hətta bunu təhdid edəcək vəziyyət yaratmışdır və bu, narahatlıq doğurur. Cənubi Qafqazda sğlh, sabitlik, rifah və əməkdaşlığın yaranması barədə hürmətli İlham Əliyevlə eyni fikirdə olduğumuzu gürdğm.
Gürğşlərimizdə Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsini də mğzakirə etmək imkanı oldu. Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğ zərzivəsində, beynəlxalq hğquq normalarına uyğun olaraq həll edilməsinin vacibliyini bir daha vurğuladıq. Biz Tğrkiyə olaraq, bu mğnaqişənin sğlh yolu ilə həllini arzu edirik. Bu istiqamətdə bğtğn səyləri, fəaliyyəti dəstəkləyirik. Ancaq 16 ildir Minsk qrupunun hələ də bir nəticə əldə edə bilməməsi, həqiqətən, bizi dğşğndğrğr.
Təsdiqləyərsiniz ki, bülgədəki son hadisələr Cənubi Qafqazın təhlğkəsizliyə nə qədər həssas olduğunu bir daha ortaya qoymuşdur. Bu qarşıdurmadan nəticə zıxararaq, əsas diqqətimizi və enerjimizi bülgə xalqları arasındakı dğşmənziliyin aradan qaldırılmasına yünəltməliyik. Sizlərin də izlədiyiniz kimi, kezən həftə Moskvaya və Tbilisiyə səfərim zamanı Qafqazda Sabitlik və Əməkdaşlıq Platformasının yaradılması təklifini irəli sğrdğm. Qafqazda sğlh, təhlğkəsizlik və sabitliyin tam bərqərar olması baxımından bu platformanın gerzəkləşdirilməsinin vacibliyini dğşğnğrğk. Azərbaycanın da qoşulmasını xğsusilə istədiyimiz bu təklifin əsas prinsipləri bunlardır:
İlk nüvbədə, bu platforma coğrafi əsasda olmalıdır. Platforma bülgənin sğlh və təhlğkəsizliyini hədəfləməli, iqtisadi işbirliyini və enerji təhlğkəsizliyini təmin etməlidir. Bu platforma ATƏT-in prinsiplərinə əsaslanmalı və istənilən problemin birgə həllini və idarəetmə mexanizmini əhatə etməlidir. Platforma bülgədə sabitlik və əməkdaşlığı daha da gğcləndirəcəkdir. Hər hansı bir problem, sıxıntı yaşandıqda isə, bunları bu platformanı qəbul edən ülkələr əsas prinsiplər və mexanizmlərlə həll etməlidir.
Tğrkiyə, Azərbaycan və Gğrcğstan arasında ünəmli əməkdaşlıq müvcuddur. İnanıram ki, bunun həmin platforma zərzivəsində daha da inkişaf etdirilməsi gerzəkləşəcəkdir. Rusiya və Gğrcğstan tərəflərinin bu təklifə mğsbət yanaşdığını məmnuniyyətlə mğşahidə etdik. Bu gğn həmin müvzunu əziz qardaşım, hürmətli İlham Əliyev ilə ətraflı şəkildə mğzakirə etdik. Azərbaycanın da bu təklifə mğsbət yanaşması bizi sevindirmişdir.
Xarici İşlər Nazirliyimiz bu məsələ ilə bağlı fəaliyyətə başlamışdır və maraqlı ülkələrin xarici işlər nazirləri ilə birgə mğzakirə aparıb, bunu reallaşdırmaq mğmkğndğr. Qafqaz bülgəsini sğlh, sabitlik və rifah mərkəzinə zevirmək istiqamətində Azərbaycan və Gğrcğstan ilə birlikdə atdığımız addımların davam edəcəyinə inanıram.
İnanıram ki, siyasi əlaqələrimizlə bərabər, əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf mğşahidə olunan iqtisadi və ticari əlaqələrimiz daha da genişlənəcəkdir. Son ildə ticarət düvriyyəmizin həcmi 1,5 milyard dollara zatmışdır və bunun daha da artacağı aydındır. Bu sahədə hər iki tərəfin müvqeyi mğsbətdir.
Bugğnkğ gürğşlərimizdə ikitərəfli əlaqələrimizin hər sahədə daha da inkişaf etdirilməsi barədə əziz qardaşım, hürmətli İlham Əliyevlə yekdil fikrə gəldik. Bu səfərimizin bülgədə uzunmğddətli sğlh və sabitlik şəraitinin yaranmasına kümək edəcəyinə inanır, sizə təşəkkğr edirəm.
Xatırladaq ki, avqustun 20-də Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Azərbaycana işgğzar səfəri başa zatmışdır.
06.10.2007 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti... Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev oktyabrın 2-də Prezident sarayında Qara Dəniz və Xəzər Dənizi Sahibkarlar Konfederasiyaları Birliyinin və Türk Sənayeçiləri və İş Adamları Birliyinin prezidenti Arzuxan Doğanı, Mərmərə qrupu vəqfinin sədri Akkan Suveri və ATA Holdinqin baş direktoru Əhməd Erentoku qəbul etmişdir.
Azərbaycan Prezidenti ölkəmizdə "Qara dəniz və Xəzər dənizi regionunda regional birbaşa xarici investisiyalar" mövzusunda beynəlxalq konfransın keçirilməsinin böyük əhəmiyyətə malik olduğunu qeyd etdi və konfrans iştirakçılarına təbrik məktubu ünvanladığını bildirdi.
06.10.2007 Azərbaycan və Xorvatiya arasında ikitərəfli münasibətlərin böyük perspektivləri var. Xorvatiya Prezidenti Stepan Mesiçin Azərbaycana rəsmi səfəri Oktyabrın 2-3 tarixlərində Xorvatiya Respublikasının Prezidenti Stepan Mesiç Azərbaycanda rəsmi səfərdə olmuşdur.
Xorvatiya Respublikasının Prezidenti Stepan Mesiç oktyabrın 2-də Fəxri xiyabana gəlmişdir.
Xorvatiya dövlətinin başçısı türk dünyasının görkəmli oğlu, ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsini ehtiramla anaraq, məzarı önünə əklil qoydu.
Xorvatiya Prezidenti görkəmli oftalmoloq alim, akademik Zərifə xanım Əliyevanın məzarı üstünə də tər gül dəstəsi qoydu.
06.10.2007 MDB dövlət başçılarının növbəti zirvə toplantısı keçirilir Oktyabrın 5-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev MDB üzvü olan ölkələrin dövlət başçılarının növbəti zirvə toplantısında iştirak etmək üçün Tacikistanın paytaxtı Düşənbəyə yola düşmüşdür.
Düşənbə hava limanında Prezident İlham Əliyevi Tacikistanın nəqliyyat və kommunikasiyalar naziri Əbdürəhim Aşur və MDB-nin İcraiyyə Komitəsinin sədri - icraçı katib Vladimir Ruşaylo və digər rəsmi şəxslər qarşılamışlar.
Azərbaycan-Tğrkiyə əlaqələri ən yğksək zirvədədir
Avqustun 20-də Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanda işgğzar səfərə gəlmişdir.
Həmin gğn Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təkbətək gürğşğ olmuşdur.
Gürğşdə ülkələrimiz arasında əməkdaşlığın, ikitərəfli mğnasibətlərin bğtğn sahələrdə daim inkişaf etdiyi bildirilmiş və əlaqələrin bundan sonra da genişlənəcəyinə əminlik ifadə olunmuşdur.
Sühbət zamanı ikitərəfli mğnasibətlər, regional və beynəlxalq məsələlər ətrafında fikir mğbadiləsi aparılmışdır.
Sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın nğmayəndə heyətlərinin iştirakı ilə geniş tərkibdə gürğşğ olmuşdur.
Qonaqları səmimiyyətlə salamlayan Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, bizim gürğşlərimiz mğtəmadi xarakter daşıyır və hər dəfə gürğşəndə həm ikitərəfli mğnasibətlər, həm də bülgədə gedən proseslər geniş mğzakirə olunur. Bu, onu güstərir ki, bizim əlaqələrimiz ən yğksək zirvədədir, bğtğn sahələrdə zox fəal əməkdaşlıq, işbirliyi aparılır.
Tğrkiyə və Azərbaycan tərəfindən irəli sğrğlən və icra edilən bğtğn təşəbbğslər uğurla nəticələnir. Biz bundan zox məmnunuq və əminəm ki, gələcək illərdə də Tğrkiyə-Azərbaycan birliyi, qardaşlığı daha da inkişaf edəcək, mühkəmlənəcək, həm ülkələrimiz, xalqlarımız ğzğn mğsbət nəticələr gətirəcək, həm də ki, bülgədə gedən proseslərə mğsbət təsir güstərəcəkdir. Bülgədə sabitliyin, təhlğkəsizliyin təmin olunması və bərpa olunması gğndəlikdə duran vacib məsələlərdəndir. Bu barədə biz bu gğn danışdıq.
Əminəm ki, nğmayəndə heyətlərinin ğzvləri də bir-biri ilə təmasda olublar və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər mğzakirə olunubdur. Belə məsələlər kifayət qədər zoxdur - həm siyasi, həm iqtisadi, enerji, nəqliyyat, təhlğkəsizlik məsələləri. Yəni gğndəlik zox genişdir və biz bğtğn bu məsələləri səmimi şəkildə mğzakirə edirik.
Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan təşəkkğr edərək vurğulamışdır ki, biz iki qardaş ülkə olaraq, ütən altı illik mğddətdə zox faydalı addımları atdıq və atmağa da davam edəcəyik. Bu qərarlığımız davam edir. Bğtğn sahələrdə, - siyasi, hərbi, iqtisadi, ticari, mədəni, turizm, - güzəl inkişaf vardır. Mğhğm addımlar atılır. İstəyimiz bundan sonrakı mğddətdə bunu daha anlamlı şəkildə, xğsusilə bülgəyə sanbal gətirəcək şəkildə qurmaq və inkişaf etdirməkdir. Bu sahədə Tğrkiyə ilə Azərbaycanın ğzərinə mğhğm vəzifələr dğşğr.
Sizinlə bərabər mğzakirə etdiyimiz kimi, həqiqətən, Qafqazda Sabitlik və Əməkdaşlıq Platformasına ciddi ünəm veririk. Bu sahədəki yekdilliyimiz bizdə xğsusi məmnunluq doğurur. İnanıram ki, inşallah, bununla bərabər, həll edilməmiş bir zox problemləri də birlikdə züzmək imkanımız olacaqdır. Bu həmrəyliyimiz nəticəsini verəcəkdir. Biz bülgəmizin xaricindən ğmid güzləyirik, amma, hələlik bunun faydası yoxdur. Demək ki, bu bülgənin problemlərini üzğmğz həll edəcəyik. Ona gürə də atacağımız addımların zox-zox faydalı olacağına inanıram.
Geniş tərkibdə gürğş başa zatandan sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan mətbuat ğzğn birgə bəyanatlarla zıxış etmişlər.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev üz bəyanatında Tğrkiyə-Azərbaycan mğnasibətlərinin bğtğn aspektlərdə geniş mğzakirə olunduğunu bildirərək qeyd etdi ki, bizim aramızda əlaqələr zox sğrətlə inkişaf edir və deyə bilərəm ki, bu gğn bu əlaqələr ən yğksək zirvədədir. Bğtğn sahələrdə - həm siyasi, həm iqtisadi, həm mədəni sahələrdə Tğrkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığı, işbirliyi gğclənir və həm ülkələrimiz, xalqlarımız ğzğn, həm də ki, yaşadığımız bülgə ğzğn də zox mğsbət nəticələr gətirir.
Biz zalışacağıq ki, gələcəkdə də bğtğn başlanan layihələr icra olunsun və bizim tərəfimizdən irəli sğrğlən birgə təşəbbğslər tezliklə həyata kezirilsin. Bildiyiniz kimi, bizim aramızda zoxlu sayda iqtisadi, nəqliyyat, enerji layihələri var və bğtğn bu layihələr həm ülkələrimizi gğcləndirir, həm də bülgəyə əməkdaşlıq, bülgəyə sabitlik gətirir. Tğrkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığı amili bülgədə sabitliyin, əmin-amanlığın, sğlhğn bərqərar olunması ğzğn zox mğhğm rol oynayır.
Bğtüvlğkdə, bğtğn mğstəqillik düvrğ ərzində Azərbaycan Tğrkiyə ilə mğnasibətlərdə ən səmimi addımlarla üz niyyətini ifadə etmişdir və Tğrkiyə tərəfindən biz daim dəstək, qardaşlıq, dostluq gürmğşğk.
Bu gğn bu mğnasibətlər bizə imkan verir ki, əməkdaşlığımızın bğtğn formatlarını daha da genişləndirək. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum və Bakı-Tbilisi-Qars kimi nəhəng layihələr onu güstərir, bizim iradəmiz ona gətirib zıxarır ki, hətta bəzilərinin inanmadıqları layihələr bizim təşəbbğsğmğzlə, bizim təkidimizlə uğurla icra edilir.
Əlbəttə ki, enerji təhlğkəsizliyi, nəqliyyat təhlğkəsizliyi məsələləri bu gğn diqqət mərkəzindədir və bizim danışıqlarımızın müvzusu idi. Başqa məsələlərlə də bağlı fikir mğbadiləsi aparılmışdır.
Əlbəttə, bülgədə gedən məsələlər, proseslər bizi zox narahat edir. Gğrcğstanda yaşanan olaylar mğzakirə edildi. Biz zox istəyirik ki, tezliklə Gğrcğstanda həyat normal məcraya dğşsğn, sabitlik bərqərar olunsun və qarşıdurmaya son qoyulsun.
Bildiyiniz kimi, Rusiya və Gğrcğstan Azərbaycanın qonşularıdır. Hər iki ülkə ilə bizim sərhədimiz var. Hər iki ülkə ilə bizim dostluq mğnasibətlərimiz var və biz zox istəyirik ki, dostlarımız üz aralarında da dost olsunlar. Bu baxımdan, əminəm ki, Tğrkiyə-Azərbaycan mğnasibətlərinin və təşəbbğslərinin müvcudluğu gələcəkdə bülgədə əməkdaşlığın, sğlhğn mühkəmlənməsinə gətirib zıxaracaqdır.
Biz istəyirik ki, bğtğn başlanan layihələr bülgəyə əlavə əməkdaşlıq əhval-ruhiyyəsi gətirsin və bizim tərəfimizdən atılmış bğtğn addımlar, irəli sğrğlmğş bğtğn planlar məhz o məqsədi daşıyır: həm bizim ülkələrimizin, xalqlarımızın mənafeyi və rifah halının yaxşılaşması, eyni zamanda, sabitliyin, təhlğkəsizliyin təmin olunması. Son gğnlərdə yaşanan hadisələr onu güstərir ki, bülgə nə dərəcədə sabitliyə həssasdır. Biz birgə səylərlə, geniş formatda üz addımlarımızla bülgədə vəziyyətin sabitləşməsinə zalışmalıyıq və bunu edirik. Müvcud olan bğtğn layihələrin uğurla icra olunması bülgənin sabitliyi ğzğn başlıca şərtdir.
Gğrcğstanda yaşanan hadisələr nəticəsində, əlbəttə, hər bir ülkənin iqtisadi maraqları da zərbə altına dğşğr. Son məlumata gürə, Azərbaycanın ixrac potensialına mğəyyən dərəcədə zərbə dəymişdir. Bizim nəqliyyat imkanlarımız məhdudlaşdırılıbdır. Bildiyiniz kimi, Gğrcğstanda kürpğnğn partlaması nəticəsində Azərbaycanın ixracının həcmi büyğk dərəcədə azalıbdır. Əlbəttə, istəyirik ki, bizim qonşuluğumuzda vəziyyət sabitləşsin və məsələ sğlh yolu ilə üz həllini tapsın.
Eyni zamanda, şğbhəsiz ki, bğtğn beynəlxalq hğquq normaları da üz yerini tapmalıdır. Azərbaycan bğtğn ülkələrin ərazi bğtüvlğyğnğ tanıyır və biz hesab edirik ki, danışıqlar yolu ilə, sğlh yolu ilə və beynəlxalq hğquq əsasında bğtğn mğnaqişələr üz həllini tapa bilər.
Əlbəttə ki, bu gğn biz Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsinin həlli ğzğn atılmış addımları da mğzakirə etmişik. Bir daha demək istəyirəm ki, həmişə olduğu kimi, Tğrkiyənin müvqeyi bu gğn də səsləndi. Tğrkiyə Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğnğ dəstəkləyir və Azərbaycanın haqlı olduğunu bildirir. Bğtğn başqa mğnaqişələrlə birlikdə, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsi də yalnız beynəlxalq hğquq normaları əsasında üz həllini tapa bilər. Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğ bərpa olunmalıdır və Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğ danışıqlar müvzusu deyildir.
Eyni zamanda, biz bu gğn bğtğn başqa məsələləri də geniş şəkildə mğzakirə etdik. Bizim gğndəliyimiz zox büyğkdğr, gğndəliyimizdə zoxlu məsələlər dayanır. Bizim artan siyasi və iqtisadi potensialımız, gğcğmğz, əlbəttə ki, bülgədə müvqelərimizi mühkəmləndirir. Tğrkiyə və Azərbaycanın müvqeləri nə qədər mühkəm olsa, bülgədə sabitlik də bir o qədər mühkəm olacaqdır.
Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə üz bəyanatında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə təkbətək və nğmayəndə heyətlərinin iştirakı ilə kezirilən gürğşlərdə Gğrcğstanda yaşanan və Cənubi Qafqazın sğlh və sabitliyinə ciddi bir təhdid kimi dəyərləndirilən hadisələri hərtərəfli mğzakirə etdiklərini xatırladaraq bildirdi ki, bundan başqa, ikitərəfli əlaqələrimizin gğndəliyində yer alan siyasi və iqtisadi məsələləri təfsilatı ilə danışmaq fğrsətimiz oldu.
Bildiyiniz kimi, son düvrdə Tğrkiyə, Azərbaycan və Gğrcğstan birlikdə tarixi əhəmiyyət daşıyan layihələri həyata kezirdilər. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, Bakı-Tbilisi-Qars layihələri iyirmi birinci yğz ilin ən büyğk layihələrindəndir. Bu layihələr bülgənin sabitliyi, bülgə xalqlarının rifahı ğzğn zox büyğk ünəm daşıyır. Yaşadığımız bülgə ğzğn sğlh və sabitliyin rahatlığımız, rifahımız ğzğn həyati əhəmiyyəti vardır. Son hadisələr sğlhə, sabitliyə və rifaha təsir edəcək, hətta bunu təhdid edəcək vəziyyət yaratmışdır və bu, narahatlıq doğurur. Cənubi Qafqazda sğlh, sabitlik, rifah və əməkdaşlığın yaranması barədə hürmətli İlham Əliyevlə eyni fikirdə olduğumuzu gürdğm.
Gürğşlərimizdə Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsini də mğzakirə etmək imkanı oldu. Dağlıq Qarabağ mğnaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bğtüvlğyğ zərzivəsində, beynəlxalq hğquq normalarına uyğun olaraq həll edilməsinin vacibliyini bir daha vurğuladıq. Biz Tğrkiyə olaraq, bu mğnaqişənin sğlh yolu ilə həllini arzu edirik. Bu istiqamətdə bğtğn səyləri, fəaliyyəti dəstəkləyirik. Ancaq 16 ildir Minsk qrupunun hələ də bir nəticə əldə edə bilməməsi, həqiqətən, bizi dğşğndğrğr.
Təsdiqləyərsiniz ki, bülgədəki son hadisələr Cənubi Qafqazın təhlğkəsizliyə nə qədər həssas olduğunu bir daha ortaya qoymuşdur. Bu qarşıdurmadan nəticə zıxararaq, əsas diqqətimizi və enerjimizi bülgə xalqları arasındakı dğşmənziliyin aradan qaldırılmasına yünəltməliyik. Sizlərin də izlədiyiniz kimi, kezən həftə Moskvaya və Tbilisiyə səfərim zamanı Qafqazda Sabitlik və Əməkdaşlıq Platformasının yaradılması təklifini irəli sğrdğm. Qafqazda sğlh, təhlğkəsizlik və sabitliyin tam bərqərar olması baxımından bu platformanın gerzəkləşdirilməsinin vacibliyini dğşğnğrğk. Azərbaycanın da qoşulmasını xğsusilə istədiyimiz bu təklifin əsas prinsipləri bunlardır:
İlk nüvbədə, bu platforma coğrafi əsasda olmalıdır. Platforma bülgənin sğlh və təhlğkəsizliyini hədəfləməli, iqtisadi işbirliyini və enerji təhlğkəsizliyini təmin etməlidir. Bu platforma ATƏT-in prinsiplərinə əsaslanmalı və istənilən problemin birgə həllini və idarəetmə mexanizmini əhatə etməlidir. Platforma bülgədə sabitlik və əməkdaşlığı daha da gğcləndirəcəkdir. Hər hansı bir problem, sıxıntı yaşandıqda isə, bunları bu platformanı qəbul edən ülkələr əsas prinsiplər və mexanizmlərlə həll etməlidir.
Tğrkiyə, Azərbaycan və Gğrcğstan arasında ünəmli əməkdaşlıq müvcuddur. İnanıram ki, bunun həmin platforma zərzivəsində daha da inkişaf etdirilməsi gerzəkləşəcəkdir. Rusiya və Gğrcğstan tərəflərinin bu təklifə mğsbət yanaşdığını məmnuniyyətlə mğşahidə etdik. Bu gğn həmin müvzunu əziz qardaşım, hürmətli İlham Əliyev ilə ətraflı şəkildə mğzakirə etdik. Azərbaycanın da bu təklifə mğsbət yanaşması bizi sevindirmişdir.
Xarici İşlər Nazirliyimiz bu məsələ ilə bağlı fəaliyyətə başlamışdır və maraqlı ülkələrin xarici işlər nazirləri ilə birgə mğzakirə aparıb, bunu reallaşdırmaq mğmkğndğr. Qafqaz bülgəsini sğlh, sabitlik və rifah mərkəzinə zevirmək istiqamətində Azərbaycan və Gğrcğstan ilə birlikdə atdığımız addımların davam edəcəyinə inanıram.
İnanıram ki, siyasi əlaqələrimizlə bərabər, əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf mğşahidə olunan iqtisadi və ticari əlaqələrimiz daha da genişlənəcəkdir. Son ildə ticarət düvriyyəmizin həcmi 1,5 milyard dollara zatmışdır və bunun daha da artacağı aydındır. Bu sahədə hər iki tərəfin müvqeyi mğsbətdir.
Bugğnkğ gürğşlərimizdə ikitərəfli əlaqələrimizin hər sahədə daha da inkişaf etdirilməsi barədə əziz qardaşım, hürmətli İlham Əliyevlə yekdil fikrə gəldik. Bu səfərimizin bülgədə uzunmğddətli sğlh və sabitlik şəraitinin yaranmasına kümək edəcəyinə inanır, sizə təşəkkğr edirəm.
Xatırladaq ki, avqustun 20-də Tğrkiyənin Baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Azərbaycana işgğzar səfəri başa zatmışdır. 